हप्ता ४७: नोभेम्बरको बीचमा पर्ने विशेष हप्ता
हप्ता ४७ इसो ८६०१ मापदण्ड अनुसार सधैं सोमबारबाट सुरु हुन्छ। यो हप्ता नोभेम्बर १५ देखि २२ तारिखको बीचमा पर्ने सोमबारबाट सुरु भएर, त्यसको ६ दिनपछि अर्थात् नोभेम्बर २१ देखि २८ तारिखको बीचमा पर्ने आइतबारमा सकिन्छ। यसकारण हप्ता ४७ सधैं नोभेम्बर महिनामा पर्छ। कहिलेकाहीँ यो हप्ताको सुरुवात नोभेम्बरको अन्त्यतिर पर्न सक्छ र यसको अन्त्य डिसेम्बरको पहिलो हप्तामा पनि पर्न सक्छ, तर प्रायः यो पूरै नोभेम्बर महिनाभित्रै सीमित हुन्छ।
नेपालमा यो समय शरद ऋतुको अन्त्य र हिउँद ऋतुको सुरुवातको सन्धिकाल हो। तराई र पहाडी क्षेत्रमा बिहानीपख हल्का जाडो महसुस हुन थालिसकेको हुन्छ। काठमाडौं उपत्यकामा बिहानको समयमा कुहिरो लाग्न थाल्छ र दिउँसोमा घामको तापक्रम सुखद हुन्छ। पहाडी भेगमा रातको समयमा तापक्रम निकै घटिसकेको हुन्छ, तर हिउँदे यामको कडा जाडो भने सुरु भइसकेको हुँदैन। मध्य-पहाड र हिमाली क्षेत्रमा भने चिसो बढ्दै जान्छ र कतिपय ठाउँमा हल्का हिउँ पर्न सुरु भइसकेको हुन्छ।
हप्ता ४७ मा पर्ने विशेष दिन र चाडपर्व
यो हप्ता नेपाली समाजमा धेरै चाडपर्व र विशेष दिनहरू नियमित रूपमा पर्ने समय हो। तल केही मुख्य कुराहरू उल्लेख गरिएको छ:
- छठ पर्व: यो पर्व कार्तिक शुक्ल षष्ठीमा पर्छ। प्रायः यो हप्ता ४७ को आसपासमा पर्छ। यद्यपि यो हप्ता ४७ मा पर्ने निश्चित भने हुँदैन, किनकि यो चन्द्र पात्रो अनुसार चल्छ। तर धेरै वर्ष यो हप्ताको आसपास अर्थात् नोभेम्बरको मध्यदेखि अन्त्यसम्म पर्ने गर्छ। मिथिला र कोशी प्रदेशमा यो पर्वको ठूलो महत्त्व छ।
- विश्व बाल दिवस: नोभेम्बर २० तारिखमा मनाइने यो दिन प्रायः हप्ता ४७ भित्र पर्छ। यस दिन बालबालिकाको अधिकार र कल्याणका बारेमा विभिन्न कार्यक्रम हुन्छन्।
- विश्व टेलिभिजन दिवस: नोभेम्बर २१ मा पर्ने यो दिन पनि प्रायः हप्ता ४७ मै पर्छ। सञ्चार माध्यमको भूमिकाबारे चर्चा हुने दिन हो।
- विद्यालय र कार्यालयको नियमित तालिका: यो हप्ता कुनै ठूलो सार्वजनिक बिदा सामान्यतया पर्दैन। त्यसैले विद्यालय, कलेज र सरकारी कार्यालयहरू नियमित रूपमा सञ्चालन हुन्छन्। यदि छठ पर्व यस हप्ता प¥यो भने तराईका क्षेत्रमा भने बिदा हुन सक्छ।
हप्ता ४७ को व्यावहारिक प्रयोग
यो हप्ता धेरै मानिसहरूले आफ्नो दैनिक जीवनमा विभिन्न किसिमले प्रयोग गर्छन्। यहाँ केही सामान्य उदाहरणहरू दिइएको छ:
- वार्षिक योजनाको समीक्षा: वर्षको अन्त्य नजिकिँदै गर्दा, धेरै कार्यालय र व्यवसायहरूले वार्षिक लक्ष्यको प्रगति जाँच्न थाल्छन्। हप्ता ४७ यस्तो समीक्षाको लागि उपयुक्त समय हो। कर्मचारीहरूले आफ्नो वार्षिक कार्यसम्पादन मूल्याङ्कनको तयारी गर्न सक्छन्।
- विद्यालयको परीक्षा तयारी: यो समय विद्यालयहरूमा प्रथम त्रैमासिक वा दोस्रो त्रैमासिकको परीक्षा सकिएको र अर्को परीक्षाको तयारी हुने समय हो। विद्यार्थीहरूले यो हप्तामा आफ्नो पढाइको समीक्षा गर्न र कमजोर विषयहरूमा ध्यान दिन सक्छन्।
- मौसमी काम र स्वास्थ्य: चिसो बढ्दै जाँदा घरमा न्यानो कपडा र कम्बलहरू निकाल्ने, सफा गर्ने र मिलाउने काम यस हप्ता धेरैले गर्छन्। जाडो यामको लागि तयारी गर्ने यो उपयुक्त समय हो। स्वास्थ्यको दृष्टिले पनि यो समयमा रुघाखोकी र ज्वरोको समस्या बढ्न थाल्छ। त्यसैले सन्तुलित खाना खाने, पर्याप्त पानी पिउने र नियमित व्यायाम गर्ने बानीमा ध्यान दिनुपर्छ।
- कृषि कार्य: तराई र पहाडी भेगमा यो समय धानको भित्र्याइँ सकिएको र गहुँ, तोरी तथा अन्य हिउँदे बाली लगाउने तयारी हुने समय हो। किसानहरूले यो हप्तामा मलजल र बीउको प्रबन्ध गर्छन्।
- पर्यटन र यात्रा: शरद ऋतुको अन्त्यमा पोखरा, चितवन, लुम्बिनी जस्ता पर्यटकीय स्थलहरूमा आन्तरिक पर्यटकको चहलपहल बढ्न थाल्छ। यो समय मौसम पनि सफा हुने भएकाले यात्राको लागि राम्रो मानिन्छ।
हप्ता ४७ लाई सदुपयोग गर्ने केही उपाय
यो हप्तालाई अर्थपूर्ण र उत्पादक बनाउन यहाँ केही सुझावहरू दिइएको छ:
- आफ्नो वार्षिक लक्ष्य जाँच्नुहोस्: वर्षको अन्त्य हुन अब करिब ५ हप्ता मात्र बाँकी छ। यो हप्तामा आफूले यस वर्षका लागि राखेका लक्ष्यहरूको समीक्षा गर्नुहोस्। के ती पूरा भए? के के बाँकी छन्? बाँकी लक्ष्यहरूको लागि योजना बनाउनुहोस्।
- जाडोको तयारी गर्नुहोस्: घरमा रहेको न्यानो कपडा, कम्बल, बिछ्यौना सबै निकालेर सफा गर्नुहोस्। चिसोबाट बच्न आवश्यक सावधानी अपनाउनुहोस्। विशेष गरी बालबालिका र वृद्धवृद्धालाई जाडोबाट बचाउन ध्यान दिनुहोस्।
- राम्रो पुस्तक पढ्नुहोस्: चिसो बढ्दै जाँदा घरभित्रै बस्ने समय पनि बढ्छ। यो समयलाई सदुपयोग गर्दै कुनै राम्रो पुस्तक पढ्ने योजना बनाउनुहोस्। यसले मानसिक विकासमा पनि मद्दत गर्छ।
- परिवारसँग समय बिताउनुहोस्: यो हप्ता कुनै ठूलो चाडपर्व नपर्ने भएकाले परिवारसँग शान्तिपूर्वक समय बिताउन सकिन्छ। सँगै खाना खाने, कुराकानी गर्ने र घरको सानो मर्मतको काम गर्ने यो राम्रो समय हो।
- स्वास्थ्यको ख्याल गर्नुहोस्: चिसो मौसममा प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर हुन सक्छ। त्यसैले यो हप्ता नियमित व्यायाम, सन्तुलित आहार र पर्याप्त निद्रामा ध्यान दिनुहोस्। तातो पानी र जाडो महसुस भएमा तातो कपडा लगाउन नबिर्सनुहोस्।
- प्रकृतिको आनन्द लिनुहोस्: यो समयमा बिहानको हुस्सु र घामको किरणले बेजोड सौन्दर्य सिर्जना गर्छ। बिहानको समयमा छोटो पैदल यात्रा