हप्ता ३९: सेप्टेम्बरको अन्त्य र अक्टोबरको सुरुवात
हप्ता ३९ इसो ८६०१ अनुसारको हप्ता हो। यो हप्ता सधैं सोमबारबाट सुरु हुन्छ र आइतबार सकिन्छ। यो हप्ता सेप्टेम्बर २० देखि २७ को बीचमा पर्ने सोमबारबाट सुरु भएर, त्यसको छ दिनपछि अर्थात् सेप्टेम्बर २६ देखि अक्टोबर ३ को बीचमा पर्ने आइतबारमा सकिन्छ। त्यसैले यो हप्ता सामान्यतया सेप्टेम्बरको अन्त्य र अक्टोबरको सुरुवातमा पर्छ। नेपालमा यो समय शरद ऋतुको सुरुवात हो। भदौ र असोज महिनाको सन्धिकाल। दिनमा घामको ताप कम हुँदै जान्छ, राति चिसो बढ्दै जान्छ। आकाश सफा देखिन थाल्छ, र मौसम सामान्यतया सुख्खा र सफा हुन्छ। यो समयलाई धेरैले वर्षा यामको अन्त्य र चाडपर्वको सिजनको सुरुवातको रूपमा लिन्छन्।
यस हप्ता वरपर पर्ने चाडपर्व र दिनचर्या
हप्ता ३९ मा कुनै एउटा मात्र चाडपर्व भने पर्दैन, तर यो समय नेपाली चाडपर्वको मुख्य मौसमसँग जोडिएको हुन्छ। केही चाडपर्व यस हप्ता वरपर पर्ने गर्छन्:
- दशैं (विजया दशमी): यो नेपालको सबैभन्दा ठूलो चाड हो। दशैं सामान्यतया सेप्टेम्बरको अन्त्य वा अक्टोबरको सुरुवातमा पर्छ। यसकारण हप्ता ३९ मा दशैंको घटस्थापना, फूलपाती, महाअष्टमी, महानवमी वा विजया दशमी मध्ये कुनै पनि दिन पर्न सक्छ। कतिपय वर्ष दशैंको टीका यही हप्ता पर्छ भने कतिपय वर्ष अर्को हप्ता।
- इन्द्रजात्रा: यो काठमाडौं उपत्यकाको महत्वपूर्ण जात्रा हो। यो सामान्यतया भदौ महिनाको अन्त्य वा असोजको सुरुमा पर्छ। हप्ता ३९ मा इन्द्रजात्रा पर्न सक्छ, तर यो वर्षैपिच्छे फरक हुन्छ।
- घटस्थापना: दशैंको पहिलो दिन। यो दिनदेखि दशैंको औपचारिक सुरुवात हुन्छ। घटस्थापना सामान्यतया हप्ता ३९ वा ४० मा पर्ने गर्छ।
यी चाडपर्वहरू चन्द्र पात्रो (हिन्दू पात्रो) अनुसार चल्छन्, त्यसैले यी हरेक वर्अ एउटै हप्तामा पर्दैनन्। तर हप्ता ३९ भनेको यी सबै चाडपर्व हुन सक्ने समय हो। यस हप्ता स्कुल र कार्यालयहरूमा दशैंको बिदाको तयारी हुन थाल्छ। धेरैजसो स्कुलमा दशैंको बिदा यसै हप्ता वा अर्को हप्ताबाट सुरु हुन्छ। मानिसहरू घर जाने, टिकट काट्ने र चाडपर्वको किनमेल गर्ने काममा व्यस्त हुन थाल्छन्।
हप्ता ३९ को व्यावहारिक उपयोग
यो हप्ता मानिसहरूले आफ्नो दैनिक जीवनमा धेरै किसिमले प्रयोग गर्छन्। यहाँ केही सामान्य तरिकाहरू छन्:
योजना र कामको लय
- चाडपर्वको तयारी: यो हप्ता धेरैले दशैंको किनमेल सुरु गर्छन्। नयाँ लुगा किन्ने, घर सजाउने, मिठाई र खानाको सामान जम्मा गर्ने काम हुन्छ।
- यात्राको योजना: दशैंमा घर जाने मानिसहरूले यही हप्ता टिकट बुक गर्छन् वा यात्राको तयारी पूरा गर्छन्। सार्वजनिक सवारीमा भीड बढ्न थाल्छ।
- स्कुल र अफिस: यो हप्ता स्कुल र अफिसमा दशैंको बिदा अघिको अन्तिम हप्ता हुन सक्छ। धेरैले परीक्षा, प्रोजेक्ट र कामको सिलसिला सकाउने कोसिस गर्छन्।
- कृषि कार्य: गाउँघरमा यो समय धान काट्ने र भित्र्याउने सिजनको सुरुवात हो। किसानहरू खेतमा व्यस्त हुन्छन्।
मौसमी काम र स्वास्थ्य
- लुगा र घरको व्यवस्थापन: शरद ऋतु सुरु भएकोले घरमा गर्मीको लुगा राखेर हल्का न्यानो लुगा निकाल्ने बेला हुन्छ। घरको सरसफाइ र मर्मतको लागि यो राम्रो समय हो।
- स्वास्थ्य सावधानी: मौसम परिवर्तनको समयमा रुघाखोकी र ज्वरोको समस्या बढ्छ। शरीरलाई नयाँ मौसममा ढाल्न सजिलो बनाउन पानी प्रशस्त पिउने, पौष्टिक खाना खाने र पर्याप्त आराम गर्ने गर्नुपर्छ।
- खानपान: यो समयमा तरकारी र फलफूलको मौसम पनि हो। स्याउ, केरा, र विभिन्न प्रकारका सागपात सस्तो र सजिलै पाइन्छ। यी खानाले शरीरलाई मौसम परिवर्तनमा मद्दत गर्छ।
हप्ता ३९ को सदुपयोग गर्ने केही उपाय
यो हप्ता व्यस्त र रमाइलो दुवै हुन सक्छ। यहाँ केही सुझावहरू छन्:
- चाडपर्वको तयारी सुरु गर्नुहोस्: दशैंको लागि किनमेल, सरसफाइ र सजावटको योजना बनाउनुहोस्। ढिलो गर्दा भीड र मूल्य बढ्न सक्छ।
- परिवार र साथीभाइसँग समय बिताउनुहोस्: यो समय घरमा भेला हुने र मिल्नेहरूसँग समय बिताउने राम्रो मौका हो। सँगै खाना पकाउने, कुरा गर्ने वा सानो यात्रामा जाने योजना बनाउन सकिन्छ।
- मौसमको मजा लिनुहोस्: शरद ऋतुको सफा आकाश र हल्का मौसममा बाहिर निस्कनुहोस्। पिकनिक, पदयात्रा वा साधारण हिँडडुलको लागि यो उत्तम समय हो।
- स्वास्थ्यको ख्याल गर्नुहोस्: मौसम परिवर्तनको समयमा आफ्नो खानपान र आराममा ध्यान दिनुहोस्। रुघाखोकीबाट बच्न हात धुने र भीडभाडमा मास्क लगाउने बानी बनाउनुहोस्।
- काम र पढाइको समीक्षा गर्नुहोस्: यदि दशैंको बिदा लिने हो भने, बिदा अघि आफ्नो काम वा पढाइको अवस्था हेर्नुहोस्। बाँकी काम सकेर बिदा सुरु गर्नु राम्रो हुन्छ।
- दान र सहयोग गर्नुहोस्: चाडपर्वको समयमा अरूलाई सहयोग गर्ने राम्रो मौका हो। पुरानो लुगा, खाना वा समय दिएर अरूको जीवनमा खुसी ल्याउन सकिन्छ।
हप्ता ३९ भनेको परिवर्तनको हप्ता हो। मौसम परिवर्तन हुन्छ, चाडपर्वको रौनक सुरु हुन्छ, र मानिसहरूको दिनचर्यामा पनि फेरबदल आउँछ। यो हप्तालाई राम्रोसँग बुझेर योजना बनाएमा, तपाईं आगामी हप्ताहरूको लागि तयार हुन सक्नुहुन्छ र शरद ऋतुको सुन्दरताको मजा लिन सक्नुहुन्छ।