हप्ता ३२: अगस्टको मध्य र गर्मीको अन्त्य
हप्ता ३२ (विक ३२) इसो ८६०१ प्रणालीअनुसार वर्षको बत्तीसौं हप्ता हो। यो हप्ता सधैं सोमबारबाट सुरु हुन्छ, र त्यो सोमबार २ अगस्टदेखि ९ अगस्टको बीचमा पर्छ। हप्ता आइतबार सकिन्छ, जुन ८ अगस्टदेखि १५ अगस्टको बीचमा पर्छ। त्यसैले हप्ता ३२ पूरै अगस्ट महिनाभित्र पर्छ। कहिलेकाहीँ हप्ताको अन्त्यतिरको एक-दुई दिन जुलाईको अन्त्यमा पर्न सक्छ, तर सामान्यतया यो हप्ता अगस्टको मध्य भाग हो।
नेपालमा यो समय गर्मी याम (ग्रीष्म ऋतु) को मध्यदेखि अन्त्यतिरको समय हो। मनसुन (वर्षा) पनि पूरै सक्रिय हुन्छ। पहाडी र तराई क्षेत्रमा लगातार पानी पर्ने, घाम कम लाग्ने र हावामा ओसिलोपन बढी हुने समय हो। उच्च हिमाली भेगमा भने यो समय पर्यटन र पदयात्राको लागि उपयुक्त मानिन्छ, किनकि त्यहाँ वर्षा कम र मौसम खुला हुन्छ।
हप्ता ३२ मा पर्ने चाडपर्व र विशेष दिनहरू
हप्ता ३२ मा नेपालका केही निश्चित र सार्वजनिक चाडपर्वहरू पर्छन्। तर केही चाडपर्वको मिति चन्द्र पात्रो (हिन्दू पात्रो) अनुसार चल्ने भएकाले यो हप्ता पर्ने वा नपर्ने हुन सक्छ। यहाँ त्यस्ता चाडपर्वहरूको बारेमा उल्लेख गरिएको छ जुन सामान्यतया यस हप्ता वरपर पर्ने गर्छन्।
- गाईजात्रा (हिन्दू चाड): गाईजात्रा सामान्यतया भदौ महिनाको शुक्ल पक्षको प्रतिपदामा पर्छ। यो मिति अगस्टको अन्त्य वा सेप्टेम्बरको सुरुमा पर्ने भए पनि, कहिलेकाहीँ यो हप्ता ३२ को अन्त्यतिर (अगस्ट १५ वरपर) पनि पर्न सक्छ। यदि पर्छ भने, यो हप्ता काठमाडौं उपत्यकामा गाईजात्रा मनाइन्छ, जहाँ मानिसहरू गाईको पूजा गर्छन् र परिवारमा भएको मृत्युको सम्झनामा जुलुस निकाल्छन्।
- जनैपूर्णिमा (हिन्दू चाड): यो चाड पनि भदौ महिनाको शुक्ल पूर्णिमामा पर्छ। यो मिति सामान्यतया अगस्टको अन्त्य वा सेप्टेम्बरको सुरुमा पर्छ। तर केही वर्ष यो हप्ता ३२ को अन्त्यतिर (अगस्ट १५ वरपर) पनि पर्न सक्छ। यो दिन ब्राह्मण र क्षत्रीहरूले जनै (पवित्र धागो) फेर्छन् र शिवजीको पूजा गर्छन्।
- अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवस (अगस्ट १२): यो दिन सधैं हप्ता ३२ भित्र पर्छ। यो दिन विश्वभर युवाहरूको योगदान र समस्याहरूबारे चर्चा गरिन्छ। नेपालमा पनि विद्यालय, कलेज र युवा क्लबहरूले विशेष कार्यक्रम आयोजना गर्न सक्छन्।
- विश्व हात्ती दिवस (अगस्ट १२): यो दिन पनि हप्ता ३२ भित्र पर्छ। नेपालमा हात्ती संरक्षण र चोरी सिकारीविरुद्ध जनचेतना फैलाउन यो दिन विशेष कार्यक्रम हुन्छन्, विशेष गरी चितवन र बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज वरपर।
- स्वतन्त्रता दिवस (भारत, अगस्ट १५): यो दिन हप्ता ३२ को अन्तिम दिन (आइतबार) वा सोही हप्ताको अर्को दिन पर्न सक्छ। नेपालमा यो सार्वजनिक बिदा होइन, तर नेपालमा बसोबास गर्ने भारतीय समुदाय र केही सांस्कृतिक संघसंस्थाले यो दिन मनाउँछन्।
ध्यान दिनुहोस्: गाईजात्रा र जनैपूर्णिमा जस्ता चन्द्र पात्रोमा आधारित चाडहरू हरेक वर्ष हप्ता ३२ मा पर्दैनन्। तिनीहरू सामान्यतया हप्ता ३३ वा ३४ मा पर्ने गर्छन्। यदि तपाईंले कुनै वर्ष यी चाडहरू हप्ता ३२ मा देख्नुभयो भने, त्यो त्यस वर्षको विशेष पात्रोको कारणले मात्र हो।
हप्ता ३२ को व्यावहारिक प्रयोग
यो हप्ता धेरै नेपालीहरूको दैनिक जीवनमा केही विशेष कुराहरू ल्याउँछ। यहाँ केही सामान्य प्रयोगहरू छन्:
- विद्यालय र कलेजको समय: नेपालमा धेरैजसो विद्यालय र कलेजहरूमा गर्मी बिदा (असार र साउनमा) सकिन्छ र हप्ता ३२ देखि नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु हुन्छ। यो हप्ता विद्यार्थीहरूको लागि नयाँ कक्षा, नयाँ पाठ्यक्रम र नयाँ शिक्षकसँग भेट्ने समय हुन्छ। अभिभावकहरूले पनि विद्यालयको फारम भर्ने, पोशाक र किताब किन्ने जस्ता कामहरू यसै हप्ता गर्छन्।
- कृषि कार्य: मनसुनको समय भएकाले किसानहरूका लागि यो हप्ता धान रोपाइँको अन्तिम चरण हुन सक्छ। तराई र पहाडको तल्लो भागमा धान रोपिसकिएको हुन्छ, तर उच्च पहाडी भेगमा अझै पनि रोपाइँ जारी रहन सक्छ। यसै हप्ता मकै, कोदो र तरकारीको रेखदेख पनि गरिन्छ।
- स्वास्थ्य र घरायसी सुझाव: वर्षाको समयमा पानीजन्य रोग (जस्तै झाडापखाला, हैजा, टाइफाइड) को जोखिम बढ्छ। यस हप्ता धेरै मानिसहरूले आफ्नो घरको पानीको ट्याङ्की सफा गर्ने, पानी उमालेर पिउने र खानेकुरालाई ढाकछोप गरेर राख्ने जस्ता सावधानी अपनाउँछन्। यो समयमा लामखुट्टेको टोकाइबाट डेंगी र मलेरिया पनि फैलिन सक्छ, त्यसैले झुलको प्रयोग र घर वरपर पानी जम्न नदिने काम गरिन्छ।
- कार्यालय र व्यवसाय: यो हप्ता धेरै कार्यालयहरूमा वार्षिक बजेटको समीक्षा र नयाँ योजना बनाउने काम सुरु हुन्छ। व्यवसायीहरूले पनि दशैं र तिहार (जुन केही महिनापछि आउँछ) को तयारीको लागि स्टक र अर्डरको योजना बनाउन थाल्छन्।
- यात्रा र पर्यटन: मनसुनको बीचमा भए पनि, हप्ता ३२ मा धेरै मानिसहरू पोखरा, चितवन, लुम्बिनी र मुस्ताङ जस्ता स्थानहरूमा यात्रा गर्छन्। यो समयमा हिमाली भेगमा पदयात्रा गर्नेहरूको संख्या बढ्छ, किनकि त्यहाँ वर्षा कम हुन्छ। तर तराई र पहाडको यात्रा गर्दा भने पहिरो र बाढीको जोखिमलाई ध्यान दिनुपर्छ।
हप्ता ३२ को अधिकतम उपयोग कसरी गर्ने?
यहाँ केही सरल र व्यावहारिक सुझावहरू छन् जसले तपाईंलाई यो हप्तालाई सार्थक बनाउन मद्दत गर्न सक्छ:
- नयाँ शैक्षिक सत्रको तयारी गर्नुहोस्: यदि तपाईं विद्यार्थी हुनुहुन्छ भने, आफ्नो पुरानो पाठ्यपुस्तक र नोटबुकलाई मिलाउनुहोस्। नयाँ कक्षाको लागि आव