हप्ता ३८: सेप्टेम्बरको मध्यमा एउटा विशेष हप्ता
हप्ता ३८ आइएसओ ८६०१ अनुसार सधैं सोमबारबाट सुरु हुन्छ। यो सोमबार १३ सेप्टेम्बर र २० सेप्टेम्बरको बीचमा पर्छ। हप्ता आइतबार सकिन्छ, जुन १९ सेप्टेम्बर र २६ सेप्टेम्बरको बीचमा पर्छ। त्यसैले यो हप्ता सधैं सेप्टेम्बर महिनाको बीचको भागमा पर्छ। कहिलेकाहीँ यो हप्ताको सुरुवात सेप्टेम्बरको पहिलो आधामा र अन्त्य दोस्रो आधामा हुन सक्छ। तर पूरै हप्ता सेप्टेम्बरभित्रै पर्छ।
नेपालमा सेप्टेम्बर भनेको शरद ऋतु (असोज–कात्तिक) को सुरुवाती समय हो। यो समयमा मौसम सामान्यतया सफा हुन थाल्छ। वर्षाको मौसम (बर्खा) बिस्तारै सकिँदै जान्छ। तराई र पहाडी भेगमा अझै पनि हल्का पानी पर्न सक्छ। हिमाली भेगमा भने चिसो बढ्न थाल्छ। दिनमा घाम न्यानो हुन्छ भने बिहान र बेलुकी हल्का चिसो महसुस हुन थाल्छ। यो समयलाई धेरै मानिसहरूले वर्षा र हिउँदको बीचको सुन्दर सङ्क्रमणकाल मान्छन्।
हप्ता ३८ मा पर्ने पर्व, विदा र दिनचर्या
यो हप्ता सेप्टेम्बरमा पर्ने भएकाले केही महत्त्वपूर्ण कुराहरू यस हप्ता वा यसको वरपर भइरहेका हुन्छन्:
- नेपाली चाडपर्व: ठूलो पर्व दशैं सामान्यतया सेप्टेम्बरको अन्त्य वा अक्टोबरको सुरुमा पर्छ। हप्ता ३८ कहिलेकाहीँ दशैंको घटस्थापना वा आसपासको समयसँग जोडिन सक्छ। तर दशैंको सही मिति हरेक वर्ष फरक हुन्छ (चन्द्रमासिक पात्रो अनुसार), त्यसैले यो हप्ता ३८ मा पर्छ वा पर्दैन भन्न सकिँदैन। तर यो हप्ता दशैंको तयारीको चटारो सुरु हुने समय हो। मानिसहरूले घर सफा गर्ने, नयाँ लुगा किन्ने र टिका लगाउने तयारी सुरु गर्छन्।
- विद्यालय र कार्यालय: नेपालमा शैक्षिक सत्र सामान्यतया वैशाख (अप्रिल–मे) मा सुरु हुन्छ। हप्ता ३८ सम्ममा विद्यार्थीहरूको पढाइ राम्रैसँग अघि बढिसकेको हुन्छ। यो समयमा प्रायः पहिलो त्रैमासिक वा मध्यावधि परीक्षाको तयारी हुन थाल्छ। कार्यालय र व्यवसायमा पनि दशैंको लामो बिदा अगाडिको अन्तिम पूर्ण कार्य हप्ता हुन सक्छ। धेरै मानिसहरूले बिदा अगाडि काम सकाउन हतार गरिरहेका हुन्छन्।
- अन्तर्राष्ट्रिय पर्व: सेप्टेम्बर २१ मा अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति दिवस पर्छ। यो दिन कहिलेकाहीँ हप्ता ३८ को आइतबार वा सोमबार पर्न सक्छ। विद्यालय र संस्थाहरूमा शान्ति र सहअस्तित्वको बारेमा कार्यक्रम हुन सक्छन्। तर यो हप्ताको मुख्य विशेषता भनेको मौसम र चाडपर्वको तयारी नै हो।
- घुमफिर र पर्यटन: सेप्टेम्बरको मध्यमा मौसम सफा हुन थालेपछि नेपालमा पर्यटकको सिजन सुरु हुन्छ। यो हप्ता विशेषगरी पदयात्रा र बाहिरी गतिविधिका लागि उपयुक्त समय हो। तर यो हप्ता कुनै ठूलो राष्ट्रिय विदा नपर्ने भएकाले धेरै मानिसहरूले यसै हप्ता छोटो यात्राको योजना बनाउँछन्।
हप्ता ३८ को व्यावहारिक उपयोग
यो हप्ता दैनिक जीवनमा धेरै कामहरूको योजना बनाउन उपयुक्त हुन्छ। यहाँ केही सामान्य प्रयोगहरू छन्:
- काम र पढाइको योजना: यो हप्ता वर्षको ३८औं हप्ता हो। धेरै मानिसहरूले यस हप्तालाई वर्षको लक्ष्यको समीक्षा गर्ने समयको रूपमा प्रयोग गर्छन्। विद्यार्थीहरूले पहिलो परीक्षाको तयारी सुरु गर्छन्। कार्यालयमा वार्षिक बजेट र परियोजनाको प्रगति हेर्ने समय हुन्छ।
- मौसमी काम: यो समय खेतीका लागि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। तराईमा धानको रोपाइँ सकिएर धान पाक्न थालिसकेको हुन्छ। पहाडमा मकै र कोदोको फसल काट्ने समय सुरु हुन्छ। घरमा पनि यो समयमा मौसमी तरकारी र फलफूल (जस्तै स्याउ, ओखर) प्रशस्त पाइन्छन्।
- स्वास्थ्य र दिनचर्या: मौसम परिवर्तन हुने बेला भएकाले रुघाखोकी र ज्वरोको जोखिम बढ्छ। यो हप्ता मानिसहरूले आफ्नो खानपानमा ध्यान दिन थाल्छन्। हल्का चिसोबाट बच्न न्यानो कपडा र तातो पेय पदार्थको प्रयोग बढ्छ। सफा मौसममा बिहानको हिँडडाइ र व्यायामको लागि यो उत्तम समय हो।
- घरको सरसफाइ र मर्मत: दशैंको तयारीमा घरको ठूलो सरसफाइ (घरको पोत्ने, रङ्गाउने) सुरु गर्ने यो उपयुक्त हप्ता हो। पुरानो सामान हटाउने र नयाँ किन्ने योजना बनाउन पनि मानिसहरूले यो हप्ता प्रयोग गर्छन्।
हप्ता ३८ लाई सदुपयोग गर्ने केही उपाय
यो हप्ता तपाईंले आफ्नो दिनचर्यामा केही साना परिवर्तन गरेर अझ प्रभावकारी बनाउन सक्नुहुन्छ। यहाँ केही सुझावहरू छन्:
- मौसमको मजा लिनुहोस्: बिहान वा बेलुकी घुम्न जानुहोस्। सेप्टेम्बरको हावा र घामले ताजगी दिन्छ। नजिकैको पार्क वा डाँडामा एक घण्टा बिताउनुहोस्।
- दशैंको तयारी सुरु गर्नुहोस्: घरको सरसफाइको सूची बनाउनुहोस्। किनमेलको बजेट तय गर्नुहोस्। परिवारसँग मिलेर के किन्ने र के बनाउने भन्ने योजना बनाउनुहोस्।
- पढाइ र कामको समीक्षा गर्नुहोस्: आफ्नो वार्षिक लक्ष्यको सूची हेर्नुहोस्। अहिलेसम्म के पूरा भयो र के बाँकी छ, त्यो लेख्नुहोस्। अर्को हप्तादेखि कसरी अघि बढ्ने भनेर सोच्नुहोस्।
- मौसमी खानाको आनन्द लिनुहोस्: बजारमा पाइने ताजा स्याउ, ओखर र मौसमी तरकारी किनेर खानुहोस्। यो समयमा पाइने खानाले शरीरलाई चिसो मौसमको लागि तयार गर्छ।
- स्वास्थ्यमा ध्यान दिनुहोस्: मौसम परिवर्तनको समयमा राम्रोसँग पानी पिउनुहोस्। हल्का तर पौष्टिक खाना खानुहोस्। रुघाखोकीबाट बच्न भीडभाडमा मास्क लगाउन बिर्सनुहोस्।
- परिवारसँग समय बिताउनुहोस्: यो हप्ता कुनै ठूलो चाड नपरे पनि, परिवारसँग मिलेर एक दिन विशेष बनाउनुह