हप्ता २७: जुनको अन्त्यदेखि जुलाईको सुरुवात
हप्ता २७ (ISO ८६०१ अनुसार) सधैं सोमबारबाट सुरु हुन्छ। यो सोमबार कहिले पर्छ भन्ने कुरा वर्षअनुसार फरक हुन्छ, तर सधैं जुन २८ र जुलाई ५ को बीचमा पर्छ। त्यसैले यो हप्ता सकिने आइतबार जुलाई ४ र जुलाई ११ को बीचमा पर्छ। सीधा भाषामा भन्नुपर्दा, हप्ता २७ सधैं जुनको अन्त्यतिर सुरु भएर जुलाईको पहिलो हप्तासम्म चल्छ।
नेपालमा यो समय वर्षाकाल (मनसुन) को सुरुवाती चरण हो। जुनको अन्त्य र जुलाईको सुरुवातमा पानी पर्न थालेको हुन्छ। विशेष गरी पहाडी क्षेत्रहरूमा हरियाली छाउन थालिसकेको हुन्छ, तर मधेश र तराईका ठाउँहरूमा भने गर्मी र आर्द्रता (humidity) उच्च हुन्छ। यो समयलाई धेरै मानिसहरूले 'असारको अन्त्य र साउनको सुरुवात' भनेर चिन्छन्, किनकि नेपाली पात्रो अनुसार असार र साउन महिना यही समयमा पर्छन्।
यस हप्ताको विशेषता: चाडपर्व, विद्यालय र कामको चक्र
हप्ता २७ मा केही विशेष कुराहरू नियमित रूपमा हुन्छन्, तर केही चाडपर्व भने वर्षैपिच्छे सर्ने भएकाले यो हप्ता मात्र पर्छ भन्न सकिँदैन। यहाँ हेरौं:
सधैं यही हप्ता पर्ने कुराहरू
- असारको अन्त्य र साउनको सुरुवात: नेपाली पात्रो अनुसार असार महिनाको अन्त्य र साउन महिनाको सुरुवात प्रायः यही हप्ता पर्छ। साउन महिना नेपाली समाजमा विशेष महत्त्व राख्छ, विशेष गरी विवाह र व्रतबन्धजस्ता शुभ कार्यका लागि यो समय शुभ मानिँदैन।
- विद्यालयको बिदा: नेपालमा धेरैजसो विद्यालयहरूमा जुनको अन्त्य वा जुलाईको सुरुवातमा ग्रीष्मकालीन बिदा (Summer Vacation) सुरु हुन्छ। हप्ता २७ प्रायः यही बिदाको समयमा पर्छ, त्यसैले विद्यार्थीहरूका लागि यो हप्ता पढाइभन्दा आराम र यात्राको हुन्छ।
- किसानको व्यस्त समय: यो समय धानको रोपाइँको मुख्य मौसम हो। विशेष गरी असार महिनाभरि रोपाइँ हुन्छ, र हप्ता २७ यसको चरम समयमा पर्न सक्छ। किसानहरूका लागि यो हप्ता खेतमा काम गर्ने, पानीको व्यवस्थापन गर्ने र बाली लगाउने व्यस्त समय हो।
कहिलेकाहीँ मात्र पर्ने चाडपर्व
- रथयात्रा (जगन्नाथ रथयात्रा): यो हिन्दू चाड सामान्यतया जुनको अन्त्य वा जुलाईको सुरुवातमा पर्छ। कहिलेकाहीँ यो हप्ता २७ मा पर्छ, तर वर्षअनुसार सर्न सक्छ।
- इद (Eid al-Adha) र मुहर्रम: यी इस्लामी चाडपर्वहरू चन्द्रमासअनुसार चल्छन्, त्यसैले यी हरेक वर्ष करिब ११ दिन अगाडि सर्छन्। कहिलेकाहीँ यी हप्ता २७ मा पर्छन्, तर सधैं पर्दैनन्।
- गुरु पूर्णिमा: यो चाड साउन महिनाको पूर्णिमामा पर्छ। यदि साउनको पूर्णिमा हप्ता २७ मा पर्यो भने मात्र यो हप्तामा पर्छ, नभए पछि वा अगाडि सर्छ।
हप्ता २७ मा मानिसहरूको दैनिकी र योजना
यो हप्ता मौसम र मौसमी कामको कारणले धेरै मानिसहरूको जीवनशैलीमा परिवर्तन आउँछ। यहाँ केही सामान्य कुराहरू छन्:
काम र विद्यालयको तालिका
- कार्यालय: धेरैजसो कार्यालयहरू सामान्य रूपमा चल्छन्। तर, वर्षाको कारणले यातायातमा ढिलाइ हुन सक्छ, त्यसैले मानिसहरूले समयमै घरबाट निस्कनुपर्ने हुन्छ।
- विद्यालय: धेरै विद्यालयहरूमा ग्रीष्मकालीन बिदा हुने भएकाले विद्यार्थीहरू घरमै हुन्छन्। केही विद्यालयहरूले भने यसै हप्ता परीक्षा लिने वा अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गर्ने गर्छन्।
- कृषि: किसानहरूका लागि यो सबैभन्दा व्यस्त समय हो। रोपाइँको काम हतारमा गर्नुपर्छ, किनकि धानको बालीको लागि पानी र समय दुवैको महत्त्व हुन्छ।
स्वास्थ्य र घरायसी काम
- वर्षा र स्वास्थ्य: पानी पर्न थालेपछि झाडापखाला, ज्वरो र छालाको समस्या बढ्न सक्छ। त्यसैले यो हप्ता सफा पानी पिउने, खाना राम्रोसँग पकाएर खाने र कीटाणुबाट बच्ने उपायहरू अपनाउनु राम्रो हुन्छ।
- घरको सरसफाइ: वर्षाको कारणले ओसिलोपन बढ्छ, त्यसैले घरभित्र फोहोर र ढुसी (mold) नजम्मन दिनको लागि नियमित सरसफाइ गर्नुपर्छ। लुगा र भाँडा राम्रोसँग सुकाउन पनि ध्यान दिनुपर्छ।
- खानपान: यो समयमा शरीरलाई चिसो राख्ने खाना (जस्तै: फलफूल, दही, सागपात) खानु राम्रो हुन्छ। तातो र भुटेको खाना कम खानुपर्छ।
यात्रा र योजना
- यात्रा: ग्रीष्मकालीन बिदाको कारणले धेरै परिवारहरू यो हप्ता यात्रामा निस्कन्छन्। पोखरा, चितवन, लुम्बिनीजस्ता पर्यटकीय स्थलहरूमा भीड बढ्छ। तर, वर्षाको कारणले पहाडी क्षेत्रमा पहिरोको जोखिम हुन सक्छ, त्यसैले यात्रा गर्दा सावधानी अपनाउनुपर्छ।
- बजार र किनमेल: यो समयमा बजारमा तरकारी र फलफूलको प्रशस्तता हुन्छ। विशेष गरी आँप, लिची, काँक्रा र सागपात सस्तो र ताजा पाइन्छ।
हप्ता २७ को सदुपयोग कसरी गर्ने?
यो हप्ता मौसम र समयको फाइदा उठाउन केही सुझावहरू:
- रोपाइँमा सहभागी हुनुहोस्: यदि तपाईं गाउँमा हुनुहुन्छ वा किसानसँग सम्बन्ध छ भने, रोपाइँमा मद्दत गर्नुहोस्। यो एक रमाइलो र श्रमको अनुभव हो।
- घरमै बसेर आराम गर्नुहोस्: यदि बिदा छ भने, घरमै बसेर पुस्तक पढ्ने, चलचित्र हेर्ने वा परिवारसँग समय बिताउने योजना बनाउनुहोस्। वर्षाको मजा लिनको लागि झ्यालबाट पानी हेर्दै चिया पिउनु पनि राम्रो हुन्छ।
- स्वास्थ्यको ख्याल गर्नुहोस्: पानीपिउने बानी सुधार्नुहोस्, सफा खाना खानुहोस् र व्यायाम गर्नुहोस्। वर्षाको समयमा हिँडडुल गर्न गाह्रो हुन्छ, तर घरभित्रै व्यायाम गर्न सकिन्छ।
- बगैंचा वा घरको सजावट: यो सम